loader

Astma oskrzelowa – jakie są objawy oraz przyczyny?

Astma to nie lada przeciwnik! Lubi się chować lub udawać inne choroby. Bardzo też lubi szukać sojuszników, np. zanieczyszczenie powietrza lub pyłki traw. Naukowcy i lekarze dwoją się i troją, żeby złapać astmę w jakieś ramy, co znacznie ułatwiłoby leczenie, ale to nie jest takie proste. Wciąż nie ma krótkiej i jednolitej definicji astmy oskrzelowej, która uwzględniałaby wszystkie aspekty choroby. Jak w takim razie rozpoznać objawy astmy?

Astma oskrzelowa – czy można ją zdefiniować?

Przy próbie przyczyn powstania astmy oskrzelowej należy zacząć od tego, że jest to choroba o charakterze zapalnym. Zapalenie dotyka dróg oddechowych, a uczestniczą w tym procesie różne rodzaje komórek i substancji, które te komórki uwalniają. W przebiegu procesów zapalnych uczestniczą zarówno komórki zapalne napływające do układu oddechowego (np. alergeny), jak również elementy strukturalne dróg oddechowych. Astma jest chorobą przewlekłą, co wynika z nadreaktywności oskrzeli i powoduje nawracające objawy kliniczne. Choroba charakteryzuje się świszczącym oddechem, dusznościami oraz uczuciem utrudnionego oddychania. Objawy są najsilniejsze w nocy i nad ranem. Towarzyszy im rozlane i zmienne ograniczenie przepływu powietrza (obturacja) przez  drogi oddechowe (1, 2).

Astma oskrzelowa – główne objawy u dorosłych:

  • Kaszel – jest zwykle suchy (bez odkrztuszania plwociny). Tylko czasami napad kaszlu kończy się odkrztuszeniem niewielkiej ilości białawej, gęstej plwociny. Zwykle występuje z dusznościami.
  • Duszność – napady duszności występują zaraz po pojawieniu się kaszlu. Dzieje się to najczęściej w nocy lub rano.
  • Uczucie ściskania w klatce piersiowej – wielu chorych opisuje je, mówiąc o obręczy, która opasa klatkę piersiową i nie pozwala swobodnie oddychać.
  • Świszczący oddech – zwężenie oskrzeli w bardziej utrudnia wydech niż wdech. W czasie napadu wydech może być wyraźnie wydłużony, bo powietrze z płuc „przeciska się” przez zwężone oskrzela. Temu procesowi towarzyszą świszczące dźwięki (1, 2, 3).

Przyczyny występowania astmy oskrzelowej

U podłoża astmy oskrzelowej leży charakterystyczny typ zapalenia dróg oddechowych prowadzący do nadreaktywności oskrzeli. Nadreaktywność tę mogą wywoływać czynniki genetyczne i środowiskowe:

  • Czynniki genetyczne – wspomnieliśmy wyżej, że astma to choroba nieuchwytna i ciężka w zdefiniowaniu. Wynika to również z tego, że w genomie człowieka jest kilka miejsc, których nieprawidłowe funkcjonowanie może warunkować powstawanie i rozwój astmy. Atopia, czyli wrodzone uwarunkowanie do nadprodukcji specyficznych immunoglobulin E (IgE) skierowanych przeciwko alergenom środowiskowym, jest jednym z najsilniejszych czynników ryzyka rozwoju astmy. Jak wynika z badań, za skłonność do atopii, a w konsekwencji astmę oskrzelową, prawdopodobnie odpowiadają nieprawidłowe relacje na linii: limfocyty T i B, interleukina 4 (IL-4) i chromosom 5 (5q31.1) (2, 3). Niestety procesy odpowiedzialne za atopię nie są jeszcze w pełni wyjaśnione. Badania przeprowadzone z udziałem bliźniąt oceniają procentowy udział czynników genetycznych w rozwoju astmy oskrzelowej, który wynosi 35‐70%, więc rozstrzał jest duży (1).
  • Czynniki środowiskowe – mogą one powodować reakcje alergiczne lub podrażnienie dróg oddechowych u osób predysponowanych, co prowadzi do rozwoju astmy oskrzelowej. Należą do nich: alergeny zewnątrzpochodne (pyłki traw, drzew i zarodniki grzybów pleśniowych), alergeny wewnątrzpochodne (roztocze kurzu domowego, alergeny zwierząt domowych, zarodniki grzybów pleśniowych), dym tytoniowy, czynniki drażniące w miejscu pracy, zanieczyszczenie powietrza (zwłaszcza spalinami samochodowymi) (2, 3).

 

Najważniejszą rolę w rozpoznaniu, ocenie ciężkości i stopnia kontroli astmy oskrzelowej u dorosłych, odgrywa wywiad i badanie układu oddechowego. Podstawą leczenia są wziewne kortykosteroidy (1). Badania nad astmą trwają cały czas i są bardzo intensywne, a to ze względu na rosnące zanieczyszczenie powietrza, które jest sojusznikiem tej choroby.

     

    Przypisy:

    1. Krenke R. Astma oskrzelowa – aktualny stan wiedzy. Medycyna i pasje. 2009;4:2-11.
    2. Balińska-Miśkiewicz W. Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej u osób dorosłych. Farmacja Polska. 2009;65(11):793-803.
    3. Grzywa-Celińska A, Lachowska-Kotowska P, Prystupa A, Celiński R Michał. et al. Astma i stan astmatyczny w codziennej praktyce lekarskiej. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu. 2013;19(4):397-402

      Skontaktuj się z nami

      Masz pytania dotyczące chorób układu oddechowego? Nasi eksperci chętnie Ci pomogą. Od teraz kontakt ze specjalistą jest jeszcze łatwiejszy! Nasz konsultant Healthin jest zawsze przy Tobie. Otrzymuj fachowe odpowiedzi na nurtujące Cię pytania gdziekolwiek jesteś!

      Skontaktuj się