loader

Zagrożenia wynikające z używania nebulizatorów pneumatycznych

Leki w postaci wziewnej są stosowane przy leczeniu licznych schorzeń dróg oddechowych, takich jak astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) czy mukowiscydoza. Ta metoda podawania leków odgrywa bardzo ważną rolę w wyżej wymienionych chorobach. Terapie inhalacyjne można stosować w leczeniu przewlekłym, ale też doraźnym, podczas zakażeń grzybiczych i bakteryjnych układu oddechowego, przewlekłego zapalenia krtani czy w opiece pooperacyjnej układu oddechowego (1).

 

Inhalacja odbywa się przy wykorzystaniu inhalatorów czy nebulizatorów. Do roku 1956 korzystano przede wszystkim z urządzeń napędzanych wyłącznie sprężonym powietrzem, czyli nebulizatorów dyszowych (pneumatycznych). Dopiero w latach 60. pojawiły się nowe urządzenia ultradźwiękowe (2), dziś dostępne są również nebulizatory membranowe. 

 

Nebulizator pneumatyczny – jak działa

Nebulizatory pneumatyczne to przenośne lub stacjonarne urządzenia wyposażone w pneumatyczną sprężarkę (kompresor) gazu. Są zasilane prądem z sieci lub bateriami. Pracują w systemie ciągłym lub przerywanym. Kompresor jest połączony z nebulizatorem, a sprężony gaz tłoczony przez układ przewodów (2).

 

Ten rodzaj inhalatora wykorzystuje przepływ sprężonego gazu w celu rozproszenia (aerolizacji) roztworu, będącego rozpuszczalnikiem dla substancji czynnych, czyli leków. Wytwarzające się przy nagłym rozprężeniu gazu podciśnienie zasysa ciecz z naczynia nebulizatora w obszar dyszy. Z dyszy ciecz jest porywana przez strumień gazu o dużej prędkości i rozrywana na drobne kropelki. Konstrukcja urządzenia sprawia, że jedynie najmniejsze z uzyskanych cząstek opuszczają nebulizator jako frakcja leczniczego aerozolu (2, 3).

 

Czy stosowanie nebulizatorów pneumatyczno-tłokowych jest skuteczne?

W lecznictwie dość często wykorzystuje się nebulizatory pneumatyczno-tłokowe, jednak przez budowę tych aparatów istnieje ryzyko, że terapia nie będzie wystarczająco skuteczna. W przypadku tych aparatów bardzo wiele czynników sprawia, że końcowa wydajność nebulizacji nie będzie zadowalająca.

 

Zagrożenia wynikające z używania nebulizatorów pneumatycznych:

  • różnica w konstrukcji nebulizatorów – sprawia, że pacjent przyjmuje różne stężenia leków, bo nie da się precyzyjnie kontrolować dawek,
  • różnorodne źródła zasilania urządzeń sprawiają, że nie pracują one tak samo w każdych warunkach,
  • przepływ gazu następuje przez ustnik lub maskę, co również sprawia, że dawka leku nie zawsze jest precyzyjnie ustalona,
  • skomplikowany system opcjonalnych akcesoriów, które mają zwiększać wydajność urządzenia, ale powodują dyskomfort u pacjentów,
  • różny sposób oddychania pacjentów.

 

Należy jednak podkreślić, że nebulizatory pneumatyczno-tłokowe nie wymagają specjalnych technik inhalacyjnych, aby pacjent mógł przyjąć lek. Niestety, duże rozmiary urządzeń i konieczność sprzężenia ze sprężonym gazem lub sprężarką elektryczną, sprawiają, że to nie są aparaty kompaktowe, więc trudno z nich korzystać na co dzień. W porównaniu z innymi modelami inhalatorów, nebulizatory pneumatyczno-tłokowe charakteryzują się stosunkowo małą wydajnością i niskim stopniem dostarczenia substancji leczniczej. Również czas leczenia jest zdecydowanie dłuższy (3).

 

Współcześnie, w terapii inhalacyjnej, jeśli używa się nebulizatora pneumatyczno-tłokowego, to zwykle w towarzystwie dodatkowych urządzeń i akcesoriów, których zadaniem jest zmniejszenie strat powstałych wskutek ciągłej pracy (aerolizacji) nebulizatora. Jednak każde opcjonalne oprzyrządowanie dodatkowo komplikuje system i proces inhalacyjny, co tylko utrudnia leczenie i powoduje zagrożenie, że terapia nie będzie skuteczna (3).

 

Przypisy:

  1. Dugernier J, Ehrmann S, Sottiaux T, et al. Aerosol delivery during invasive mechanical ventilation: a systematic review. Critical Care 2017;21.
  2. Karolewicz B, Pluta J, Haznar D. Nebulizacja jako metoda podawania leków. Farmacja Polska. 2009;65(4):291-304.
  3. Dolovich MB, Dhand R. Aerosol drug delivery: developments in device design and clinical use. Lancet 2011;377(9770):1032-45.

Skontaktuj się z nami

Masz pytania dotyczące chorób układu oddechowego? Nasi eksperci chętnie Ci pomogą. Od teraz kontakt ze specjalistą jest jeszcze łatwiejszy! Nasz konsultant Healthin jest zawsze przy Tobie. Otrzymuj fachowe odpowiedzi na nurtujące Cię pytania gdziekolwiek jesteś!

Skontaktuj się